Międzynarodowa Unia Chemii Czystej i Stosowanej (IUPAC) oraz Międzynarodowa Unia Fizyki Czystej i Stosowanej (IUPAP) oficjalnie uznały istnienie pierwiastków o liczbach atomowych 113, 115, 117 i 118. Wszystkie one zostały uzyskane w sposób sztuczny. Teraz ich odkrywcy mają prawo do nadania im nazw. Zgodnie z zasadami nazwy muszą pochodzić od mitologii, nazw minerałów, miejsc, właściwości pierwiastków lub nazwisk naukowców. Ostatnio oficjalnie rozszerzono układ okresowy pierwiastków w 2011 roku, gdy dodano doń pierwiastki o liczbach 114 (flerow) i 116 (liwermor).

 

4_nowe_pierwiastki

 

Nowy pierwiastek, zanim zostanie oficjalnie uznany, musi zostać wielokrotnie uzyskany w różnych eksperymentach. Dochodzi przy tym do sporów o pierwszeństwo odkrycia. Tak się stało np. z pierwiastkiem 113, którego odkrycie przyznano Japończykom z RIKEN, mimo że Rosjanie z Instytutu w Dubnej twierdzili, iż odkryli go już w 2003 roku. Uzyskane przez nich wyniki uznano jednak za niejednoznaczne. Pozostałe trzy pierwiastki (115, 117, 118) odkryły rosyjsko-amerykańskie zespoły naukowe.

Odkrywanie kolejnych superciężkich pierwiastków, mimo że są one bardzo niestabilne, pozwala na sprawdzenie teorii dotyczących budowy atomu. Daje też nadzieję na uzyskanie nowych stabilnych pierwiastków o niezwykłych właściwościach. Naukowcy sądzą bowiem, że wśród ciężkich pierwiastków natkniemy się na “wyspy stabilności” i nowo uzyskanie pierwiastki pozwolą na tworzenie interesujących struktur i materiałów.

Tymczasem w sieci ruszyła petycja mająca nakłonić Międzynarodową Unię Chemii Czystej i Stosowanej (IUPAC) do nadania jednemu z czterech nowo odkrytych pierwiastków nazwy Oktaryna (z ang. Octarine, w skrócie OC) na cześć Terry’ego Pratchetta i jego Świata Dysku.

Inicjatorka petycji, doktor chemii Kat Day, przypomina, że IUPAC posiada pewne wytyczne dotyczące nazewnictwa pierwiastków. Nazwy mogą pochodzić od pojęć mitologicznych, minerałów, naukowców, miejsc lub krajów. Biorąc pod uwagę, że Świat Dysku zyskał sobie miano współczesnej mitologii (wszakże opowiada o bogach i bohaterach), uznała, że jeden z czterech nowych pierwiastków – o tymczasowej nazwie ununseptium i liczbie atomowej 117 – powinien nazywać się Oktaryna.

W Świecie Dysku oktaryna uznawana jest za „kolor magii” (taki jest też tytuł pierwszego tomu cyklu). Według mitologii Pratchetta stanowi ona kolor wyobraźni, widoczny jedynie dla magów i kotów. Jeden z bohaterów książek, tchórzliwy mag Rincewind twierdził, że okaryna przypomina „zielonkawożółty fiolet”, co zdaje się idealnie pasować do ostatniego chlorowca w układzie okresowym. Taki wybór byłby tym bardziej zasadny, że honorowałby światowej sławy pisarza, który wielokrotnie dawał wyraz swej miłości do nauki, a na dodatek sama nazwa – po angielsku Octarine – kończy się w ten sam sposób, co wszystkie pozostałe pierwiastki z grupy 17.

Pod petycją podpisało się już blisko 9 tysiący osób. Jeśli i wy chcielibyście, aby IUPAC uwieczniło „kolor magii” w układzie okresowym pierwiastków, wystarczy kliknąć tutaj i złożyć swój „podpis”.

 

Mandatory Credit: Photo by Adrian Sherratt/REX (770612f) Terry Pratchett Terry Pratchett at home near Salisbury, Wiltshire, Britain - 04 Jun 2008

Foto: Adrian Sherratt/REX (770612f)
Terry Pratchett
Salisbury, Wiltshire, Wielka Britania – 04 cze 2008

 

 

Źródło: kopalniawiedzy.pl, booklips.pl
Tagi: Oktaryna, Terry Pratchett, nowe, nowy, nowoodkryte, pierwiastki, międzynarodowa, unia, chemii, fizyki, czystej, stosowanej, flerow, livermor, odkrywcy, nazewnictwo

Polecane: