W sierpniu rozpocznie się największy do tej pory projekt badawczy na wyspie Surtsey, która powstawała w wyniku erupcji w latach 1963 i 1967.

Wyspa Surtsey

Naukowcy będą na wyspie prowadzić odwierty i gromadzić próbki, które będą następnie wykorzystywane do wielu różnych projektów. Projekt prowadzony będzie pod okiem Magnúsa Tumi Guðmundssona, profesora Geofizyki Uniwersytetu Islandzkiego, a także profesor Marie Jackson z Uniwersytetu w Utah i weźmie w nim udział grupa międzynarodowych naukowców.

Tytuł projektu to SUSTAIN i Magnús mówi, że jego celem jest skorzystanie z wielu różnych dziedzin nauki, aby pokazać, jak powstaje wyspa wulkaniczna.

”Wybuch, który utworzył Surstey trwał od 1963 do 1967 i jest jednym z najbardziej znanych wydarzeń geologicznych na świecie w drugiej połowie XX wieku. Erupcja pokazała, jak ziemia powstaje podczas podwodnej erupcji, a także ujawnia naturę aktywności wulkanicznej, w której zderzają się woda i magma” mówił Magnús.

Profesor mówi, że wyspa ta zajmuje szczególne miejsce w nauce, ponieważ człowiek jest w stanie śledzić jej ewolucję od samego początku. Na Surtsey swój dom znalazły ptaki, insekty, foki i natrafiono tam na dziwne organizmy, które osiadły na skałach tworzących wyspę.

”Zgodnie z planem przeprowadzone zostaną odwierty, przy wykorzystaniu dwóch wierteł: pionowego 200-metrowego i 300-metrowego, które będzie pracowało pod kątem. W ten sposób zbadane zostaną m.in. wewnętrzna budowa i ewolucja ciepła geotermalnego na wyspie” mówił Magnús. Dodał także, że dzięki odwiertom zbadane będą drobnoustroje i ich rola na wyspie.

Wykonane przez naukowców otwory będą wykorzystywane przez dziesięciolecia do prowadzenia dalszych badań.

 

Historia powstania

14 listopada 1963 o godzinie 7:15 kuk z trawlera Ísleifur II odpływającego z archipelagu Vestmannaeyjar na południe od Islandii zauważył na południowy zachód od statku coś, co zaczęło przyjmować formę kolumny ciemnego dymu. Kapitan statku zdecydował o zbadaniu zjawiska sądząc, że jest to dym z płonącej łodzi, ale zamiast tego natknął się na erupcję wulkaniczną wydzielającą słupy czarnego popiołu, które wskazywały, iż pod powierzchnią morza rozpoczęła się aktywność wulkaniczna.

Mimo że erupcja była nieoczekiwana, kilka faktów wskazywało z wyprzedzeniem na zbliżającą się aktywność wulkaniczną. Tydzień wcześniej sejsmograf w Reykjavíku zanotował słabe wstrząsy, których dokładnej lokalizacji nie ustalono. Dwa dni przed erupcją morski statek badawczy zauważył, iż morze w rejonie było cieplejsze niż zazwyczaj i jednocześnie ludzie w nadbrzeżnej miejscowości Vík í Mýrdal położonej 80 km dalej na Islandii wyczuli w powietrzu zapach siarkowodoru.

Erupcja prawdopodobnie rozpoczęła się kilka dni przed 14 listopada. Dno morskie znajduje się 130 metrów poniżej poziomu morza i na tej głębokości oznaki erupcji są tłumione przez ciśnienie wody. W miarę powstawania stożka wulkanicznego głębokość zmniejszała się i ostatecznie lawa przedarła się przez barierę wody i wulkan wyłonił się na powierzchnię.

 

Lata od 1963 do 1967

 

Źródło: icelandnews.is, WikiPedia.org

Polecane: