W styczniu 2018 roku rozpoczęła się kolejna misja NASAGOLD. Prawdopodobnie naukowcy zbiorą istotne informacje dotyczące zmian zachodzących w pogodzie ziemskiej i kosmicznej. Dane te sprawią, że modele prognoz będą coraz dokładniejsze.

Pod koniec stycznia 2018 roku NASA rozpoczęła globalne obserwacje za pomocą instrumentu o nazwie GOLD. Został on umieszczony na pokładzie komercyjnego satelity. GOLD będzie prowadził ciągły monitoring, który zapewni dostęp do informacji zbieranych każdego dnia, a nawet poszczególnych godzin na temat aktualnej sytuacji pogodowej, która kształtuje się w najwyższych partiach ziemskiej atmosfery, gdzie styka się z przestrzenią kosmiczną.

Instrument został wystrzelony 25 stycznia na rakiecie Ariane, która dołączyła jako piąty satelita do konstelacji urządzeń  telekomunikacyjnych SES-14.
28 stycznia naukowcy, chcąc sprawdzić, czy instrument GOLD działa poprawnie, włączyli go. Test wyszedł pomyślnie. Satelita ten został umieszczony na orbicie geostacjonarnej.

 

Kosmiczny tłok

Przestrzeń kosmiczna nie jest całkowicie pusta, wręcz przeciwnie – panuje tam niezły ruch. Roi się w niej od szybko poruszających się naładowanych cząstek oraz pól elektrycznych i magnetycznych, które kierują ruchem rozmaitych ciał. Na granicy między ziemską atmosferą i przestrzenią kosmiczną naładowane cząstki jonosfery mają wpływ na górne granice atmosfery lub termosfery. Warstwy te, a właściwie cząsteczki, które się w nich znajdują, mieszają się, nieustannie wzajemnie wpływając na siebie. Jest to jeden z celów badawczych naukowców, aby poznać przyczyny tego zjawiska.

– W górnej warstwie atmosfery zachodzi więcej zmian, niż dotychczas sądziliśmy. Jednak wciąż nie rozumiemy wszystkich interakcji, które zachodzą pomiędzy cząsteczkami – powiedział Richard Eastes, główny naukowiec misji na Uniwersytecie Colorado. – Właśnie tam pojawia się GOLD. Po raz pierwszy misja daje nam pełny obraz tego, jak cząsteczki się poruszają i oddziałują wzajemnie na siebie – dodał.

Ten mało znany region oddziałuje zarówno na ziemską pogodę w niższej atmosferze, jak i na kosmiczną pogodę. Reakcja ta jest bardzo szybka, ponieważ dostrzegamy zmiany, które zachodzą w ciągu godziny.

Misja badawcza GOLD zbiera dane z jonosfery

Trudna sprawa

Istotne i duże wydarzenia w niższych warstwach atmosfery, takie jak huragany, powodują fale, które mogą mieć swoje oddziaływanie na przestrzeń kosmiczną w postaci zmian kierunku wiatru, powodują również zakłócenia. Podmuchy naładowanych cząstek i burze słoneczne pochodzące z przestrzeni kosmicznej mają wpływ na ziemskie pole elektryczne i magnetyczne. Ta kombinacja zjawisk jest dużym utrudnieniem, które sprawia, że przewidywanie zmian w jonosferze jest trudne.

– Przestrzeń kosmiczna to nie tylko dom dla astronautów czy konstelacje satelitów. Ma ona duży wpływ na nasze codzienne życie – powiedziała Sarah Jones, pracowniczka naukowa związana z misją GOLD w NASA Goddard Space Flight Center. Satelity krążące po niskich orbitach wokół Ziemi oraz międzynarodowe stacje kosmiczne przelatują przez jonosferę. Sygnały komunikacyjne, fale radiowe i sygnały GPS również przemieszczają się przez ten obszar. Nagłe zmiany w jonosferze mogą zakłócić ich działanie w przestrzeni kosmicznej.

 

Poznamy kosmiczną pogodę

Misja badawcza skupia się na tym, aby zrozumieć, co napędza zmiany w tym istotnym regionie. Uzyskane dane będą istotne, gdyż poprawią modele prognozujące pogodę w przestrzeni kosmicznej. Jest to pierwsza misja, która może zapewnić wystarczająco szybkie obserwacje, aby szczegółowo, bo co godzinę monitorować zmiany ziemskiego klimatu w skali globalnej, ale również pogodę kosmiczną.

Instrument ma wielkość małej lodówki i jest umieszczony nad zachodnią półkulą. GOLD zbiera obserwacje z rozdzielczością czasową rzędu 30 minut, znacznie większą niż jakakolwiek misja, która odbyła się do tej pory.

Dzięki pozyskanym informacjom naukowcy mogą określić temperaturę i względne ilości różnych cząstek – takich jak tlen i azot – zawieszonych w neutralnej atmosferze, co z kolei jest przydatne do określenia, w jaki sposób te obojętne gazy kształtują warunki jonosferyczne. Na podstawie tych danych powstaną dokładniejsze mapy zmian temperatury i składu górnych warstw atmosfery.

 

 

 

 

Źródło: NASA GSFC, tvnmeteo