Pogardliwe określenie „ptasi móżdżek” trzeba raz na zawsze wyrzucić do lamusa. Najnowsze, opublikowane własnie na łamach czasopisma „Proceedings of the National Academy of Sciences” wyniki badań pokazują, że ptaki mają mózgi małe, ale gęsto upakowane neuronami. Szczególnie w rejonie przodomózgowia, które wiążemy z inteligentnymi zachowaniami. Piszą o tym naukowcy z Vanderbilt University i Uniwersytetu Karola w Pradze.

Ara ararauna

Ara ararauna

Ara, popularny ptak z rodziny papugowatych ma mózg o rozmiarach orzecha włoskiego. Mimo to, jak się okazuje liczba neuronów w jego przodomózgowiu jest większa, niż u makaka, małpy, której mózg ma rozmiar przeciętnej cytryny, a ona sama uchodzi za inteligentna i zdolną do uczenia się. To jeden z zaskakujących wniosków z badań przeprowadzonych przez naukowców z USA i Czech.

Neurolog, Suzana Herculano-Houzel z Vanderbilt University i Peter Nemec z Uniwersytetu w Pradze zbadali gęstość neuronów w mózgu ponad 20 gatunków ptaków, od malutkich amadyn zebrowatych, po olbrzymiego ptaka emu. Konsekwentnie okazywało się, że neurony w mózgu ptaków upakowane są gęściej, niż w mózgu ssaków, a nawet naczelnych.Ptasi móżdżek był od dawna synonimem głupoty, wygląda na to, że powinien być raczej powodem do komplementów– podkreśla pierwsza autorka pracy, Herculano-Houzel.

Wyniki tłumaczą efekt, który zastanawiał neurologów od lat. Nie potrafili znaleźć odpowiedzi na pytanie, jak to możliwe, że ptaki „wyposażone” w naprawdę małe mózgi, są zdolne do złożonych zachowań, a niektóre z nich – choćby papugi, czy kruki – wydają się mieć zdolności poznawcze porównywalne ze ssakami naczelnymi.

Analizowane mózgi ptaków. Liczbę neuronów (w milionach) oznaczono na żółto, w tym w przodomózgowiu na niebiesko. Na czerwono zapisano masę mózgu w gramach /Suzana Herculano-Houzel, Vanderbilt University /materiały prasowe

Analizowane mózgi ptaków. Liczbę neuronów (w milionach) oznaczono na żółto, w tym w przodomózgowiu na niebiesko. Na czerwono zapisano masę mózgu w gramach /Suzana Herculano-Houzel, Vanderbilt University /materiały prasowe

Pierwsze teorie przewidywały, że mózg ptaków musi być zorganizowany inaczej, niż mózg naczelnych. To jednak szybko okazało się nieprawdą. Badania na gołębiach pokazały, że istotnej różnicy nie ma. Ogłoszone właśnie wyniki oferują bardziej prawdopodobne wyjaśnienie zagadki, przodomózgowie ptaków mimo mniejszych rozmiarów zawiera więcej neuronów.

Wszystko to jest możliwe, gdyż neurony u ptaków są mniejsze i mogą być gęściej upakowane. Okazało się na przykład, że mózgi ptaków śpiewających i papug zawierają przy tej samej masie dwukrotnie więcej neuronów, niż u naczelnych i nawet cztery razy więcej neuronów, niż w przypadku gryzoni.

Symboliczna prezentacja wyników badań /Pavel Nemec, Charles University Prague /materiały prasowe

Symboliczna prezentacja wyników badań /Pavel Nemec, Charles University Prague /materiały prasowe

Choć związek miedzy liczbą neuronów, a inteligencją nie został jeszcze potwierdzony, zdaniem autorów pracy można podejrzewać, że większa gęstość neuronów daje ptakom większe zdolności poznawcze w przeliczeniu na gram wagi mózgu. To może sugerować, że ssaki i ptaki mają nieco inny przepis na rozwój mózgu, który w przypadku ptaków pozwala na ograniczenie wagi i – co za tym idzie – ułatwienie unoszenia się w powietrzu.

 

Źródło: PAP, rmf24

Polecane:

Arizona, USA - Kolejna burza piaskowa, wysoka prawie na kilometr [Video]
Chiny - Dwa tajfuny zaatakowały prawie jednocześnie, to pierwszy taki przypadek od 1949 roku, ewakuo...
W piątek o godz.17, Ziemia znajdzie się najdalej od Słońca, dystans wyniesie 152.1 mln km.
Gdy serce się zatrzyma, mózg przez 30 sekund znacznie przyspiesza, dlatego może wystąpić efekt "...
Tajwan - Silne trzęsienie ziemi centralnie pod miastem, magnituda 6.6
USA - W całej Kalifornii występuje aktualnie 20 pożarów, straż pożarna miała 4.2 tysiąca interwencji...
Caorle, Włochy - Z powodu upałów topią się plastikowe elementy w samochodach [Video]
Norwegia - Humbaki w świetle zorzy polarnej
Polska - Sejm przyjął ustawę ograniczenia handlu ziemią rolną, prawo to nie dotyczy kościołów, które...