Mając wybór, wysmuklice białoskrzydłe (Temnothorax albipennis) wolą skręcać w lewo niż w prawo. Okazuje się, że mrówki zachowują się tak, ponieważ w prawym oku mają więcej omatidiów niż w oku lewym.

Wcześniejsze badania na pszczołach miodnych pokazały, że owady te lepiej uczą się zapachów za pomocą prawego czułka, bo znajduje się na nim więcej receptorów węchowych niż na lewym.

W 2014 r. naukowcy z Uniwersytetu Bristolskiego zauważyli, że na rozwidleniach dróg T. albipennis wykazują tendencję do skręcania w lewo. Może to wynikać z asymetrycznej budowy mózgu albo z asymetrii zewnętrznych, np. niejednakowej wielkości oczu lub długości odnóży.

Eksplorująca otoczenie mrówka natrafia na rozwidlenie dróg, © Edmunt Hunt

Podczas najnowszego studium zespół dr. Edmunda Hunta i emerytowanego profesora Nigela Franksa wykazał, że mrówki skręcające w lewo mają nieco więcej omatidiów w prawym oku. Mrówki wydają się podążać korytarzami ze słabszym okiem zwróconym w kierunku ściany. Gdy więc dochodzą do rozwidlenia, te z silniejszymi oczami prawymi będą skręcać w lewo.

Przykładowe obrazy SEM pracowników z kolonii 1 dla dwóch wybranych gałęzi. Powiększenie 600 ×. (A) Skręt w lewo, lewe oko: Om. = 78. (B) Skręt w lewo, prawe oko: Om. = 80. (C) Skręt w prawo, lewe oko: Om. = 76. (D) Skręt w prawo, prawe oko: Om. = 72.

Artykuł, który ukazał się na łamach Scientific Reports, to pierwsze doniesienie nt. zależności między asymetrią złożonych oczu i lateralizacją (stronnością) behawioralną u owadów.

Ciekawe, że lateralizacja zachowania wydaje się związana z obserwowalną asymetrią ciała. To sugeruje, że stronność behawioralna jest czymś wrodzonym, a nie rozwijającym się wskutek doświadczenia. Niewykluczone, że u wielu różnych zwierząt fizyczne wskaźniki lateralizacji mogą być obserwowane zewnętrznie […], a nie ukryte głęboko w mózgu – uważa Hunt.

Teoretyczne modele sugerują, że populacyjne dostosowanie tendencji behawioralnych powinno się rozwijać u gatunków społecznych, które skorzystałyby na skoordynowaniu zachowania. Dla odmiany dla gatunków niespołecznych przeważający mógłby się okazać koszt bycia przewidywalnym.

Mając to na uwadze, naukowcy planują porównawcze badania asymetrii oczu złożonych owadów społecznych i niespołecznych, np. pszczół miodnych i samotnic.