Co 11 lat Słońce wchodzi w okres tzw. minimum aktywności, a to sprowadza nad Europę Środkową wyjątkowo mroźne zimy, jak udało się udowodnić naukowcom z Niemiec i ze Szwajcarii. Wyniki ich badań opublikowano w sobotę w magazynie „Geophysical Research Letters”.

Choć przez lata świat nauki przypuszczał, że niska aktywność słoneczna ma związek z mrozami w Europie Środkowej, brakowało danych, by to udowodnić. Udało się dopiero badaczom z Uniwersytetu Jana Gutenberga w Moguncji oraz z Instytutu Badań nad Atmosferą i Klimatem w Zurychu, którzy sięgnęli do mało oczywistego źródła – dokumentów, w których odnotowano, w jakim stanie podczas zim od końca XVIII wieku do końca XX wieku był przepływający przez Niemcy Ren.

 

Doszło do Oscylacji Północnoatlantyckiej

Ustalono, że od 1780 do 1963 roku rzeka zamarzała 14 razy, a aż 10 z tych 14 razy miało miejsce w czasie, kiedy nasza dzienna gwiazda nie była specjalnie aktywna, co oznacza, że było na niej mało plam słonecznych. Niewielka ilość plam słonecznych równa się niewielkiej ilości promieniowania ultrafioletowego, które dociera do atmosfery i ją ogrzewa. W takich warunkach zmienia się cyrkulacja w troposferze i w stratosferze, czyli w najniższych warstwach atmosfery. Ta zmiana prowadzi z kolei do wytworzenia się tzw. Oscylacji Północnoatlantyckiej – fenomenu pogodowego, który m.in. ochładza Europę Środkową.

Potwierdzeniem wyników badań Niemców i Szwajcarów łączących występowanie Oscylacji Północnoatlantyckiej z niską aktywnością słoneczną są liczne badania dotyczące bardzo mroźnych zim, które w latach 2010-2011 nękały Europę Środkową. Wykazano, że były one wynikiem właśnie Oscylacji Północnoatlantyckiej. 

Jest coraz cieplej

Pomimo tendencji do występowania bardzo mroźnych zim co 11 lat, średnia temperatura powietrza w zimowych miesiącach w krajach Europy Środkowej przez ostatnich 30 lat rosła i nadal rośnie, jak podkreślają badacze. Fakt, że od 1963 roku Ren nie zamarzł ani razu, jest ich zdaniem dowodem na postępujące globalne ocieplenie.

Naukowcy mają zamiar nadal badać powiązania pomiędzy mroźnymi środkowoeuropejskimi zimami a aktywnością Słońca, dzięki czemu chcą uzyskać odpowiedź na pytanie, jak fakt, że co 11 lat na Słońcu jest mniej plam kształtuje klimat w ogóle.

Źródło: sciencedaily.com, tm