Północny biegun magnetyczny Ziemi od lat zmienia swoje miejsce. Ostatnio jednak dzieje się to w określonym kierunku i coraz szybciej.

Aktualne położenie północnego bieguna magnetycznego (dane za National Centers for Environmental Information)

Północny biegun magnetyczny się przesuwa. Tym razem jednak zamiast przemieszczać się w przypadkowych kierunkach, jak to działo się od stuleci, biegun za swój cel obrał Syberię.

Na dodatek przyspieszył

Naukowcy w trosce o tych, którzy poruszają się po rejonach Arktyki i potrzebują dokładnego położenia bieguna, dokonali aktualizacji, aby wskazać jego nowe położenie.

– Wiemy z dzienników pokładowych starych statków, że w ciągu ostatnich 400 lat północny biegun magnetyczny znajdował się gdzieś na terytorium północnej Kanady. Od roku 1900 przesuwał się o kilkanaście kilometrów w tę i z powrotem – powiedział Ciaran Beggan, geofizyk z Brytyjskiego Centrum Geologicznego. – W ciągu ostatnich 50 lat zaczął kierować się na północ, a w ciągu ostatnich 30 lat zaczął dodatkowo przyspieszać – mówił. Podkreślił, że proces przesuwania się początkowo obejmował 5-10 kilometrów na rok, a w tym roku doszedł do 50-60 kilometrów.

Potrzebna była korekta

Naukowcy obserwują bieguny magnetyczne Ziemi, opracowując Globalny Model Pola Magnetycznego (World Magnetic Model). Finansowany jest przez amerykańskie i brytyjskie wojsko i aktualizowany co pięć lat. Właśnie dokonano najnowszej korekty.

– Zdaliśmy sobie sprawę z tego, że szczególnie na północy błędy w modelu były zbyt duże, by był przydatny dla podróżujących – powiedział Beggan, który pracuje przy WMM.

Naukowcy podejrzewają, że ostatnie podróże północnego bieguna spowodowane są przez zjawisko zachodzące w zewnętrznym jądrze Ziemi. To tam – w płynnym żelazie i niklu, w temperaturze sięgającej blisko sześciu tysięcy stopni Celsjusza, powstaje strumień. Jest on podobny do prądu strumieniowego, który w atmosferze ziemskiej przenosi z zachodu na wschód olbrzymie masy powietrza.

– Północny biegun magnetyczny został przechwycony przez ten strumień, który przesuwa go nad Syberię – tłumaczył Beggan. Południowy biegun magnetyczny Ziemi porusza się znacznie wolniej, bo jądro zewnętrzne zmienia się inaczej na półkuli południowej niż na północnej.

Nie „czy” nastąpi, ale „kiedy”

W tej chwili pole magnetyczne Ziemi stale się zmniejsza, co sprawia, że naukowcy sądzą, że w końcu dojdzie do zamiany bieguna północnego z południowym. Specjaliści zbadali próbki skał, które wskazują na to, że takie zdarzenie miało już miejsce wcześniej, ale nie w ciągu ostatnich 780 tysięcy lat.

– Pytaniem nie jest to, czy ta zamiana nastąpi, ale to, kiedy do niej dojdzie – powiedział Daniel Lathrop, geofizyk z Uniwersytetu w Maryland. To nie stanie się jednak tak nagle – może zająć nawet tysiąc lat. Jak dodał, słabnąca siła pola magnetycznego naszej planty sprawi jednak, że może to nastąpić szybciej.

 

 

 

Źródło: The Guardian, tvnmeteo