Badania jaskiń na Syberii pozwalają sądzić, że wzrost temperatur na świecie o 1,5 st. C może doprowadzić do odtajania wiecznej zmarzliny na dużych połaciach w tej części świata. To zaś grozi uwolnieniem dwutlenku węgla z gleb i zmianami w środowisku. 

Tajanie syberyjskiej wiecznej zmarzliny (czyli przemarzniętej głęboko, przez okrągły rok ziemi) może sprawić, że do atmosfery uwolni się z niej ponad tysiąc gigaton gazów cieplarnianych – dwutlenku węgla i metanu. To zaś może wyraźnie nasilić globalne ocieplenie – ostrzegają naukowcy publikujący w najnowszym „Science”.

Takie dane przedstawili naukowcy brytyjscy, rosyjscy, szwajcarscy i z Mongolii po badaniach stalaktytów i stalagmitów z jaskiń leżących na granicy wiecznej zmarzliny, w granicach której ziemia trwale przemarza na głębokość od kilkudziesięciu nawet do kilkuset metrów w głąb. Stalaktyty i stalagmity powstają tylko wtedy, gdy nie ma mrozu, a po stropie i ścianach jaskini spływa woda, pochodząca z opadów deszczu lub topnienia śniegu – zauważają badacze. W strukturze nacieków syberyjskich jaskiń zapisały się ślady warunków panujących tam od pięciuset tysięcy lat. Eksperci umieją zaś w nich wskazać zmiany świadczące o obecności zmarzliny albo ociepleniu.

Autorzy publikacji analizowali m.in. dane dotyczące wyjątkowo ciepłego okresu w historii, sprzed około 400 tys. lat. Na tej podstawie twierdzą, że gdyby temperatury na świecie wzrosły o ok. 1,5 st. C – wystarczyłoby to, żeby wieczna zmarzlina zaczęła „odpuszczać” nawet na ziemiach położonych daleko na północ od jej dzisiejszej granicy.

– Stalaktyty i stalagmity z tych jaskiń pozwalają wejrzeć w przeszłość i sprawdzić, jak cieplejsze okresy w historii, podobne do naszego obecnego klimatu, wpływały na dawne granice zasięgu wiecznej syberyjskiej zmarzliny – tłumaczy kierujący badaniami dr Anton Vaks z Wydziału Nauk o Ziemi na Oxford University. – A ponieważ wieczna zmarzlina zajmuje 24 proc. powierzchni lądu na półkuli północnej, jej tajanie może wpłynąć na ogromne części ziemi i doprowadzić do uwolnienia gigaton węgla – dodaje badacz.

Coś takiego miałoby potężny wpływ na ekosystem całego regionu i warunki życia ludzi. Choćby dlatego, że biegnące przez Syberię gazociągi, linie energetyczne, drogi, tory kolejowe i stojące tam budynki zbudowano na zmarzlinie, dlatego są one wrażliwe na jej rozmarzanie. Tajanie może to wszystko uszkodzić i przynieść oczywiste dla gospodarki konsekwencje – tłumaczy Vaks.

Wiek poszczególnych warstw stalaktytów i stalagmitów naukowcy badali korzystając z technik radiometrycznych. Z danych uzyskanych w najzimniejszym regionie – położonej najbardziej na północy, nieopodal Leńska jaskini Ledianaja Lenskaja – wynika, że stalaktyty powstawały tam wyłącznie w jednym okresie historii, ok. 400 tys. lat temu, kiedy temperatura na świecie była wyższa niż dziś o ok. 1,5 st. C. Natomiast w czasach, gdy świat był cieplejszy niż obecnie „tylko” o 0,5-1 st. C, stalaktyty w tamtej jaskini nie rosły. Okazuje się zatem, że ocieplenie o około 1,5 st. C jest – w stosunku do temperatury obecnej – wartością graniczną, od której zaczyna się tajanie najzimniejszych regionów wiecznej zmarzliny.

– Można sądzić, że w świecie cieplejszym od dzisiejszego o te 1,5 st. C – wystarczającym do stopienia najtrwalszej zmarzliny – zmiany pojawią się również na terenach przyległych. Np. pustynia Gobi w Mongolii stanie się o wiele bardziej wilgotna niż dzisiaj. Ten skrajnie suchy region może nawet zacząć przypominać współczesne azjatyckie stepy – mówi dr Vaks.

 

Źródło: PAP, wp
VN:F [1.9.12_1141]
Rating: 8.5/10 (8 votes cast)
VN:F [1.9.12_1141]
Rating: +1 (from 1 vote)
Rosja - Jeśli średnia temperatura zwiększy się o 1.5 st.C., zacznie roztapiać się wieczna zmarzlina na Syberii, 8.5 out of 10 based on 8 ratings
(Wyświetleń: 57 dziś, 3 dziennie)

Podobne informacje:

Mongolia - Wyjątkowo wczesny atak zimy, śnieżyce i -20 stopni Celsjusza
Rosja - Według rosyjskich naukowców, na 95% istnieje rosyjska "wersja" Yeti
Rosja - Przygotowują się do możliwego konfliktu, będą ćwiczenia wojskowe "Kaukaz 2012"
Rosja - Naukowcom udało się wyhodować roślinę sprzed 30 tys. lat
Rosja - Budowali części do reaktorów jądrowych z nienadającej się do tego stali
Rosja - Rozpoczęli rozmieszczenie rakiet S-400 przy granicy z Polską, zasięg 400 km
Rosja - Syberia ogarnięta pożarami
Rosjanie wybudują Białorusi elektrownię atomową, umowa została podpisana
Rosja - Wąglik na Syberii, jedna osoba zmarła
Rosja - 30 cm śniegu w ciągu doby spadło w Moskwie [Zdjęcia]
Rosja - Silne opady śniegu na południowym wschodzie kraju
Rosja - Tajny radziecki program przejęcia kontroli nad ludzkim umysłem za pomocą fal elektromagnetyc...
Rosja - Putin wzmacnia obecność wojskową w Arktyce, celem ropa naftowa
Rosja - Rozbił się śmigłowiec pasażerski Mi-8 z 19 osobami na pokładzie
Rosja nakłada sankcje na import bardzo wielu towarów z Unii Europejskiej, Stanów Zjednoczonych, Aust...