Badania jaskiń na Syberii pozwalają sądzić, że wzrost temperatur na świecie o 1,5 st. C może doprowadzić do odtajania wiecznej zmarzliny na dużych połaciach w tej części świata. To zaś grozi uwolnieniem dwutlenku węgla z gleb i zmianami w środowisku. 

Tajanie syberyjskiej wiecznej zmarzliny (czyli przemarzniętej głęboko, przez okrągły rok ziemi) może sprawić, że do atmosfery uwolni się z niej ponad tysiąc gigaton gazów cieplarnianych – dwutlenku węgla i metanu. To zaś może wyraźnie nasilić globalne ocieplenie – ostrzegają naukowcy publikujący w najnowszym „Science”.

Takie dane przedstawili naukowcy brytyjscy, rosyjscy, szwajcarscy i z Mongolii po badaniach stalaktytów i stalagmitów z jaskiń leżących na granicy wiecznej zmarzliny, w granicach której ziemia trwale przemarza na głębokość od kilkudziesięciu nawet do kilkuset metrów w głąb. Stalaktyty i stalagmity powstają tylko wtedy, gdy nie ma mrozu, a po stropie i ścianach jaskini spływa woda, pochodząca z opadów deszczu lub topnienia śniegu – zauważają badacze. W strukturze nacieków syberyjskich jaskiń zapisały się ślady warunków panujących tam od pięciuset tysięcy lat. Eksperci umieją zaś w nich wskazać zmiany świadczące o obecności zmarzliny albo ociepleniu.

Autorzy publikacji analizowali m.in. dane dotyczące wyjątkowo ciepłego okresu w historii, sprzed około 400 tys. lat. Na tej podstawie twierdzą, że gdyby temperatury na świecie wzrosły o ok. 1,5 st. C – wystarczyłoby to, żeby wieczna zmarzlina zaczęła „odpuszczać” nawet na ziemiach położonych daleko na północ od jej dzisiejszej granicy.

– Stalaktyty i stalagmity z tych jaskiń pozwalają wejrzeć w przeszłość i sprawdzić, jak cieplejsze okresy w historii, podobne do naszego obecnego klimatu, wpływały na dawne granice zasięgu wiecznej syberyjskiej zmarzliny – tłumaczy kierujący badaniami dr Anton Vaks z Wydziału Nauk o Ziemi na Oxford University. – A ponieważ wieczna zmarzlina zajmuje 24 proc. powierzchni lądu na półkuli północnej, jej tajanie może wpłynąć na ogromne części ziemi i doprowadzić do uwolnienia gigaton węgla – dodaje badacz.

Coś takiego miałoby potężny wpływ na ekosystem całego regionu i warunki życia ludzi. Choćby dlatego, że biegnące przez Syberię gazociągi, linie energetyczne, drogi, tory kolejowe i stojące tam budynki zbudowano na zmarzlinie, dlatego są one wrażliwe na jej rozmarzanie. Tajanie może to wszystko uszkodzić i przynieść oczywiste dla gospodarki konsekwencje – tłumaczy Vaks.

Wiek poszczególnych warstw stalaktytów i stalagmitów naukowcy badali korzystając z technik radiometrycznych. Z danych uzyskanych w najzimniejszym regionie – położonej najbardziej na północy, nieopodal Leńska jaskini Ledianaja Lenskaja – wynika, że stalaktyty powstawały tam wyłącznie w jednym okresie historii, ok. 400 tys. lat temu, kiedy temperatura na świecie była wyższa niż dziś o ok. 1,5 st. C. Natomiast w czasach, gdy świat był cieplejszy niż obecnie „tylko” o 0,5-1 st. C, stalaktyty w tamtej jaskini nie rosły. Okazuje się zatem, że ocieplenie o około 1,5 st. C jest – w stosunku do temperatury obecnej – wartością graniczną, od której zaczyna się tajanie najzimniejszych regionów wiecznej zmarzliny.

– Można sądzić, że w świecie cieplejszym od dzisiejszego o te 1,5 st. C – wystarczającym do stopienia najtrwalszej zmarzliny – zmiany pojawią się również na terenach przyległych. Np. pustynia Gobi w Mongolii stanie się o wiele bardziej wilgotna niż dzisiaj. Ten skrajnie suchy region może nawet zacząć przypominać współczesne azjatyckie stepy – mówi dr Vaks.

 

Źródło: PAP, wp


Podobne informacje:

Polska, Dolny Śląsk - Niż o imieniu Jerzy znad Białorusi spowoduje duże opady deszczu
Kamczatka, Rosja - Wybuchł wulkan Shiveluch, popiół poleciał na 5 km
Manizales, Kolumbia - Co najmniej 28 ofiar osuwiska ziemi
Śląsk, Polska - Stężenie pyłu w powietrzu przekracza 15 razy dobowe normy
Nowa Zelandia - Ognista kula widziana w największych miastach [Video]
Australia - Silne wstrząsy w południowej części kraju, magnituda 5.2
Filipiny - Ulewne deszcze w Manili, 8 osób zginęło, tysiące czekają na ewakuacje
USA - Najsłynniejszy batyskaf świata wkrótce będzie mógł zejść na głębokość 6500 metrów, kończy się ...
Kanada - Gigantyczny karambol przez śnieżyce, ponad 100 aut uczestniczyło w nim na autostradzie w pr...
Chiny - Blisko 10 tys. budynków zostało uszkodzonych, setki zawaliły się przez wiosenne ulewy, miejs...
Zaobserwowano nowy rodzaj przemian neutrina mionowego w elektronowe, być może uda się wyjaśnić, dlac...
Chiny - Silne i płytkie trzęsienie ziemi w Benzilan, magnituda 5.9, poszkodowanych 52 tysiące osób
Belgia - Nastolatek z objawami zakażenia wirusem Ebola jest chory tylko na malarię
USA - Nawałnice przeszły przez Wschodnie wybrzeże Ameryki, ponad 70 tysięcy domów bez prądu
Kentucky, USA - Rozbił się mały dwusilnikowy samolot, przeżyła siedmioletnia dziewczynka