Fantastyczne skalne łuki powstają nie wbrew sile grawitacji, ale właśnie dzięki niej – twierdzą czescy i amerykańscy naukowcy, przewracając do góry nogami dotychczasowe teorie na temat powstawania tych efektownych formacji. Wyniki ich badań, opublikowane na łamach czasopisma „Nature Geoscience” pokazują, że ciężar górnych warstw skalnych przyczynia się do tego, że ramiona łuku utrwalają się i stają bardziej odporne na erozję.

Jeden z łuków w Parku Narodowym Arches

Jeden z łuków w Parku Narodowym Arches /National Park Service /

Powstawanie pięknych formacji skalnych takich, jak choćby słynne łuki Parku Narodowego Arches w amerykańskim stanie Utah przypisuje się erozyjnemu działaniu wiatru i wody, wspieranemu choćby przez okresowe zamarzanie i topnienie wody w szczelinach skalnych.Erozja owszem usuwa zbędny materiał, ale nie nadaje łukom ich kształtu– podkreśla jednak główny autor pracy, Jiří Bruthans z Uniwersytetu Karola w Pradze. Jego zdaniem, erozja to zaledwie „narzędzie”, które działa w zgodzie z podstawowymi prawami natury.


Prowadzone pod jego kierunkiem badania pokazują, że skały z piaskowca ulegają erozji stosunkowo łatwo do czasu, gdy nie znajdą się pod działaniem silnych naprężeń. W obliczu takiego naprężenia ziarna piaskowca na powierzchni skały zbijają się i tworzą bardziej odporną warstwę. Doświadczenia laboratoryjne pokazały, że początkowy, stopniowy ubytek materiału nie prowadzi, jak można by się spodziewać, do zawalenia się struktury, ale umacnia ją i sprawia, że po utworzeniu łuku, staje się ona bardziej odporna.

Obserwacje prowadzone na miejscu, w Parku Narodowym Arches w stanie Utah pokazały z kolei, że po ostatecznym zawaleniu się formacji, gdy siły naprężające ustąpią, piaskowiec staje się nagle bardzo wrażliwy i jego dalszy rozpad gwałtownie przyspiesza. Czeski naukowiec i jego amerykańscy koledzy przekonują, że opisane zjawisko ma przebieg silnie zależny od konkretnych warunków skalnych. Dlatego nie ma dwóch takich samych łuków skalnych. Grawitacja uruchamia proces, którego szczegóły zależą już od innych czynników.

Łuki skalne 1 Łuki skalne 2 Łuki skalne 3 Łuki skalne 4 Łuki skalne 5 Łuki skalne 6 Łuki skalne 7 Łuki skalne 8

Źródło: rmf24.pl

Polecane:

Japonia - Kolejne zagrożenie radioaktywnym cezem, napromieniowane materiały budowlane
Sri Lanka - Gorączka złota ogarnęła kraj, grudki cennego metalu w rzece Kelaniya
USA - Gigantyczny karambol, zderzyło się 85 pojazdów [Video]
Chiny gotowe są do ewentualnej akcji militarnej w sprawie spornych wysp Senkaku, ostrzegły już o tym...
Bułgaria - W ciągu kilku dni temperatury spadły o 23 st.C. i zaczął mocno sypać śnieg
Chiny - Odkryto, że wywar z wiciokrzewu japońskiego może skutecznie eliminować wirusy grypy, cząstec...
Chile - Wulkan Calbuco zasypuje popiołem okoliczne miasta, pył dotarł już do Argentyny
Dwieście plastikowych elementów w brzuchu jednego albatrosa, do 2050 roku taki los czeka 99 procent ...
Londrina, Brazylia - Samolot spadł na busa przewożącego ludzi, 5 osób zginęło 4 zostały ranne