Kwasy żółciowe zmieniają białą tkankę tłuszczową w beżową, która spala kalorie.

Biała tkanka tłuszczowa po lewej, brązowa po prawej

Szwajcarzy i ich współpracownicy przypominają, że istnieją 3 rodzaje tkanki tłuszczowej: biała, brunatna i beżowa. Biała tkanka tłuszczowa (ang. white adipose tissue, WAT) stanowi zasadniczy magazyn tłuszczu u człowieka. Składa się z dużych kulistych adipocytów, w których cytoplazmę wypełnia duża kropla tłuszczu (jądro jest położone peryferyjnie). Brunatna tkanka tłuszczowa (ang. brown adipose tissue, BAT) zapewnia energię, głównie do procesów termicznych. W adipocytach wchodzących w jej skład znajdują się liczne mitochondria oraz małe ilości lipidów (są one magazynowane w formie wielokątnych kropli). Beżowa tkanka tłuszczowa to forma pośrednia między WAT i BAT, która jak BAT spala kalorie.

Beżowej tkance tłuszczowej poświęcono ostatnio sporo uwagi, zwłaszcza że u dorosłych występuje bardzo mało aktywnych brązowych adipocytów. Najnowsze badania zespołu Kristiny Schoonjans z Politechniki Federalnej w Lozannie sugerują, że beżowienie białej tkanki tłuszczowej koordynują wtórne kwasy żółciowe (są one produkowane przez bytujące w jelicie cienkim bakterie, które odszczepiają od pierwotnych kwasów tłuszczowych glicynę, taurynę i grupy OH).

Naukowcy ustalili, że aktywowanie receptora kwasów żółciowych TGR5 za pomocą tzw. mimetyków (czyli związków naśladujących kwasy żółciowe) wywołuje remodelowanie WAT do beżowej tkanki tłuszczowej. Kwasy żółciowe gromadzą się we krwi i wchodzą w interakcje z receptorami TGR5 z powierzchni białych komórek tłuszczowych, by zmienić ich funkcjonowanie metaboliczne.

Międzynarodowa ekipa zauważyła, że wspomniane kwasy żółciowe zwiększają liczbę mitochondriów w „nowych” adipocytach.
Autorzy publikacji z pisma Nature Communications stwierdzili też, że mimetyki kwasów żółciowych uruchamiały lipolizę, dzięki czemu adipocyty mogły wykorzystywać kwasy tłuszczowe jako główne źródło energii.

Ekscytujące jest to, że by wytworzyć warunki sprzyjające beżowieniu, wystarczą niskie stężenia cząsteczek działających wybiórczo na TGR5. To oznacza, że można ominąć konieczność zwiększania ogólnej puli kwasów żółciowych – wyjaśnia Laura Velazquez.

Co więcej, studium wskazuje na podział mitochondriów jako podstawowy mechanizm, za pośrednictwem którego kwasy żółciowe przekształcają białą tkankę tłuszczową w beżową. Interesująco byłoby sprawdzić, czy fragmentacja mitochondriów jest uniwersalnym mechanizmem beżowienia w odpowiedzi na inne bodźce – podsumowuje Alessia Perino.