Nieznaną dotychczas aktywność enzymu, który ma zdolność do przecinania cząsteczek dwuniciowego RNA w miejscu zawierającym specyficzną sekwencję, odkryli naukowcy z Międzynarodowego Instytutu Biologii Molekularnej i Komórkowej (MIBMiK) w Warszawie.

RNA

Pracownicy Laboratorium Bioinformatyki i Inżynierii Białka w MIBMiK – Dawid Głów, Dariusz Pianka, Agata Sulej, Łukasz Kozłowski, Justyna Czarnecka, Grzegorz Chojnowski i Krzysztof Skowronek, pod kierownictwem prof. Janusza Bujnickiego – przedstawili w czwartek na łamach czasopisma „Nucleic Acid Research” wyniki badań nad enzymem MiniIII z bakterii Bacillus subtilis. Ich tekst został wyróżniony kategorią „Artykuł przełomowy”.

 

Nieznane poznane

Dzięki ich odkryciu będzie można badać cząsteczki RNA w podobny sposób, jak bada się DNA za pomocą enzymów restrykcyjnych. Odkrycie polskich naukowców może zwłaszcza ułatwić wytwarzanie cząsteczek RNA użytecznych w praktyce, np. w technologii wyciszania ekspresji genów oraz w nanotechnologii. Być może przyczyni się też do

opracowania nowych technik diagnostycznych i terapeutycznych.

Naukowcy posługując się modelowaniem komputerowym i badaniami doświadczalnymi, odkryli nieznaną dotychczas zdolność enzymu MiniIII do przecinania cząsteczek dwuniciowego RNA w miejscu zawierającym specyficzną sekwencję. Udało im się ustalić, jakie sekwencje RNA są rozpoznawane i przecinane przez ten enzym oraz określili elementy jego struktury, które odgrywają kluczową rolę w tym procesie.

 

„Molekularne nożyczki”

Dla postępu nowoczesnej diagnostyki medycznej i inżynierii genetycznej szczególnie ważne okazało się odkrycie i wprowadzenie do praktyki tzw. enzymów restrykcyjnych, które rozpoznają i przecinają specyficzne sekwencje DNA i są używane jako „molekularne nożyczki”.

W ostatnim czasie nastąpił wielki wzrost zainteresowania badaniami nad cząsteczkami kwasu rybonukleinowego (RNA), który pełni rolę przekaźnika informacji między DNA i białkami, odpowiada także za regulację procesów zachodzących w komórce. W przypadku wielu wirusów wywołujących choroby takie jak grypa, gorączka krwotoczna ebola, wścieklizna, czy AIDS, RNA stanowi również materiał genetyczny.

Jak przypominają badacze, do tej pory nie udawało się odnaleźć enzymów, których można by użyć do przecinania cząsteczek dwuniciowego RNA (tak jak jest to możliwe dla DNA).

 

Kolejne wyzwanie w kolejce

– Nasze odkrycie, że enzym MiniIII potrafi precyzyjnie przecinać sekwencję w dwuniciowym RNA to dopiero początek drogi – komentuje prof. Janusz Bujnicki, kierownik grupy badawczej w MIBMiK i na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. – Teraz największym wyzwaniem jest opracowanie sposobów na innowacyjne zastosowanie tego enzymu w praktyce. Przydatna byłaby też możliwość użycia wielu enzymów, działających na różne sekwencje w RNA. To jeden z kierunków badań prowadzonych obecnie w moim laboratorium – dodał.

 

Sprzyjająca kreatywności swoboda

Międzynarodowy Instytut Biologii Molekularnej i Komórkowej w Warszawie to unikatowa w Polsce instytucja naukowa, działająca od 1999 r. na mocy międzynarodowej umowy między UNESCO a Rządem RP.

Instytut funkcjonuje według wzorców obowiązujących w najlepszych placówkach naukowych na świecie. Atutem placówki jest pełna swoboda w wyborze tematyki i sposobu realizacji projektów oraz w zdobywaniu przez naukowców środków na finansowanie swoich badań.

Naukowcy mają na swoim koncie ponad sześćset artykułów opublikowanych na łamach największych tytułów światowych i cytowanych ponad 13 tys. razy. Pokłosiem prac MIBMiK w Warszawie jest osiem wniosków patentowych o dużym potencjale komercyjnym.

 

Polecane: