Bardzo Duży Teleskop (VLT), który należy do ESO, obserwował centralne rejony Drogi Mlecznej w spektakularnej rozdzielczości i odkrył nowe szczegóły na temat historii narodzin gwiazd w naszej galaktyce. Dzięki nowym obserwacjom, astronomowie znaleźli dowód na dramatyczne wydarzenie w życiu Drogi Mlecznej: okres formowania się gwiazd tak intensywny, że jego efektem było ponad 100 tysięcy wybuchów supernowych.

„Nasz bezprecedensowy przegląd dużej części centrum Galaktyki dał szczegółowy wgląd w proces formowania się gwiazd w tym rejonie Drogi Mlecznej” mówi Rainer Schödel z Institute of Astrophysics of Andalusia w Granadzie (Hiszpania), który kierował obserwacjami. „W przeciwieństwie do tego, co było dotychczas akceptowane, stwierdziliśmy, że formowanie gwiazd nie było ciągłe” dodaje Francisco Nogueras-Lara, pracujący wtedy w samej instytucji, kierujący dwoma nowymi badaniami centralnego obszaru Drogi Mlecznej.

W badaniach opublikowanych dzisiaj Nature Astronomy, zespół odkrył, że około 80% gwiazd w centralnym rejonie Drogi Mlecznej uformowało się w najwcześniejszych latach naszej galaktyki, pomiędzy 8, a 13,5 miliardami lat temu. Po tym początkowym okresie formowania się gwiazd nastąpiło około 6 miliardów lat, w trakcie których rodziło się bardzo niewiele nowych gwiazd. Zakończyło się to intensywnym wybuchem powstawania gwiazd około miliard lat temu, gdy w trakcie okresu krótszego niż 100 milionów lat, w centralnym rejonie powstały gwiazdy o łącznej masie kilkudziesięciu milionów mas Słońca.

To piękne zdjęcie centralnego regionu Drogi Mlecznej, wykonane przy pomocy instrumentu HAWK-I na VLT ESO, pokazuje interesujące cechy tej części naszej galaktyki. To zdjęcie pokazuje Gromadę Gwiazd Jądrowych (NSC) w samym środku oraz Gromadę Łuków, najgęstszą gromadę gwiazd Drogi Mlecznej. Inne funkcje obejmują gromadę pięcioramienną, która zawiera pięć widocznych gwiazd, oraz obszar zjonizowanego wodoru (HII).

„Warunki w badanym rejonie, podczas tej gwałtownej aktywności musiałby przypominać te panujące w tzw. galaktykach gwiazdotwórczych, które formują gwiazdy w tempie ponad 100 mas Słońca na rok” mówi Nogueras-Lara, obecnie pracujący w Max Planck Institute for Astronomy Heidelbergu w Niemczech. Aktualnie cała Droga Mleczna formuje nowe gwiazdy w tempie około jednej lub dwóch mas Słońca na rok.

“Ten wybuch aktywności musiał doprowadzić do eksplozji ponad 100 tysięcy supernowych. Było to prawdopodobnie jedno z najbardziej energetycznych wydarzeń w całej historii Drogi Mlecznej” dodaje naukowiec. W trakcie gwałtownego okresu narodzin gwiazd powstało wiele gwiazd masywnych, a ponieważ mają okres krótsze czasy życia niż gwiazd o małych masach, osiągając swój koniec znacznie prędzej, umierając w gwałtownych wybuchach supernowych.

Badania były możliwe dzięki obserwacjom centralnego rejonu Galaktyki wykonanych należącym do ESO instrumentem HAWK-I na teleskopie VLT na chilijskiej pustyni Atakama. Jest to kamera czuła na podczerwień, potrafiąca spojrzeć przez pył, aby dać nam niesamowicie szczegółowe obrazy centralnych części Drogi Mlecznej, które opublikował w październiku w Astronomy & Astrophysics zespół astronomów z Hiszpanii, Stanów Zjednoczonych, Japonii i Niemiec, którym kierował Nogueras-Lara. Oszałamiające zdjęcie pokazuje najgęstszy rejon galaktyki złożony z gwiazd, gazu i pyłu, w którym rezyduje także supermasywna czarna dziura. Uzyskana rozdzielczość zdjęcia to 0,2 sekundy łuku. Oznacza to, że poziom detali dostrzeż onych przez HAWK-I jest prawie równy zobaczeniu piłki futbolowej w Zurychu, stojąc koło Monachium, gdzie znajduje się siedziba ESO.

Niniejsze zdjęcie jest pierwszą publikacją z przeglądu o nazwie GALACTICNUCLEUS. Program ten wykorzystuje duże pole widzenia i wysoką kątową zdolność rozdzielczą HAWK-I na teleskopie VLT, aby uzyskiwać cudownie ostre obrazy centralnego rejonu naszej galaktyki. Przegląd zbadał ponad 3 miliony gwiazd, pokrywając obszar odpowiadający w odległości centrum Galaktyki ponad 60 000 lat świetlnych kwadratowych (jeden rok świetlny to około 9,5 biliona kilometrów).

 

 

Źródło: ESO