Naukowcy z NASA zaprezentowali mapę Wszechświata pokazującą, jak wygląda kosmos w promieniowaniu rentgenowskim.

Mapę nieba w promieniach rentgenowskich udało się zarejestrować dzięki instrumentowi NICER (Neutron star Interior Composition Explorer), który zamontowany jest na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Głównym celem NICER jest badania gwiazd neutronowych i innych gęstych obiektów, które znajdują się na granicy zapadnięcia się w czarne dziury. Urządzenie to pozwala także na testowanie technologii, która będzie wykorzystywać pulsary jako sygnały nawigacyjne.

Promieniowanie rentgenowskie należy do najbardziej energetycznych form promieniowania we Wszechświecie. Emitowane jest przez niektóre z najbardziej ekstremalnych obiektów w kosmosie, w tym potężne eksplozje supernowych, gwiazdy neutronowe czy supermasywne czarne dziury, które zasysają materię z prędkością bliską prędkości światła.

Człowiek nie jest w stanie dostrzec promieni otaczających kosmos. Nasz wzrok ogranicza się do znacznie słabszego, widzialnego fragmentu widma elektromagnetycznego, ale umożliwia to specjalne obserwatorium rentgenowskie NICER.

Specjaliści z NASA wykorzystali dane uzyskane z pierwszych 22 miesięcy obserwacji naukowych NICER w celu utworzenia mapy rentgenowskiej całego nieba. Wynikiem tego jest piękny obraz, który przypomina nieco zdjęcia robione z długim czasem naświetlania.

NICER

Na obrazie widać, jak rozproszona poświata promieniowania X przenika cały kosmos. Każde jasne miejsce reprezentuje źródło promieniowania rentgenowskiego. To pulsary, czarne dziury czy odległe galaktyki. Jasne łuki są ścieżkami promieni.

NICER

Przeszukując nocne niebo w poszukiwaniu najbliższych pulsarów NICER odkrył potężne źródła światła rentgenowskiego, w tym poświatę stosunkowo nowej supernowej widocznej w lewym górnym rogu obrazu.

– Obraz ujawnia Pętlę Łabędzia, pozostałość po supernowej o średnicy około 90 lat świetlnych. Uważa się, że ma ona od 5000 do 8000 lat – powiedział Keith Gendreau, główny badacz NICER w Centrum Lotów Kosmicznych Goddard. – Stopniowo tworzymy nowy obraz rentgenowski całego nieba i możliwe, że obserwacje NICER ujawnią nieznane wcześniej źródła – dodał.

Pojedynczy detektor w instrumencie NICER

 

Źródło: NASA, DziennikNaukowy, https://svs.gsfc.nasa.gov/13214