Astronomowie korzystający z ALMA uzyskali obraz w niesamowicie wysokiej rozdzielczości, przedstawiający dwa dyski, w których rosną młode gwiazdy, zasilane przez złożoną sieć włókien gazu i pyłu o kształcie precla. Obserwacje tego niesamowitego zjawiska rzucają światło na najwcześniejsze fazy życia gwiazd i pomagają astronomom w ustaleniu warunków, w jakich powstają gwiazdy podwójne.

W systemie [BHB2007] 11 znaleziono dwie niemowlęce gwiazdy – najmłodsze członkinie małej gromady gwiazd w ciemnej mgławicy Barnard 59, która jest częścią obłoków międzygwiazdowego pyłu zwanego Mgławicą Fajka. Wcześniejsze obserwacje tego układu podwójnego pokazały zewnętrzną strukturę. Teraz, dzięki wysokiej rozdzielczości Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA) oraz międzynarodowemu zepołowi badawczemu, kierowanemu przez naukowców z Max Planck Institute for Extraterrestrial Physics (MPE) w Niemczech, możemy zobaczyć wewnętrzną strukturę obiektu.

„Widzimy dwa zwarte źródła, które interpretujemy jako dyski okołogwiazdowe dwóch młodych gwiazd” wyjaśnia Felipe Alves z MPE, który kierował badaniami. Dysk wokółgwiazdowy to pierścień pyłu i gazu, który otacza młodą gwiazdę. Gwiazda akreuje materię z pierścienia, aby się rozrastać. „Rozmiar każdego z dysków jest podobny do pasa planetoid w naszym Układzie Słonecznym, a separacja pomiędzy nimi to 28 razy odległość pomiędzy Słońce i Ziemią” wskazuje notes Alves.

Dwa dyski wokółgwiazdowe są otoczone przez większy dysk o masie całkowitej około 80 mas Jowisza, który wykazuje złożoną sieć struktur pyłowych rozmieszczone w spiralnych kształtach – pętle jak w preclach. „To naprawdę ważny rezultat” podkreśla Paola Caselli, dyrektor zarządzająca w MPE, kierująca Centre of Astrochemical Studies i współautorka badań. „Wreszcie uzyskaliśmy obraz złożonej struktury młodej gwiazdy podwójnej wraz z zasilającymi ją włóknami łączącymi gwiazdy z dyskiem, z którego się narodziły. Nakłada to istotne ograniczenia dla obecnych modeli formowania się gwiazd.”

Niemowlęce gwiady akreują masę z większego dysku w dwóch etapach. Pierwsza faza następuje, gdy masa jest transferowania do indywidualnego dysku okołogwiazdowego w pięknie wirujących pętlach – właśnie to pokazał nowy obraz z ALMA. Analiza danych ujawniła także, iż mniej masywnym, ale jaśniejszy dysk okołogwiazdowy – w dolnej części obrazu – akreuje więcej materii. W drugiej fazie gwiazda akreuje masę ze swojego dysku okołogwiazdowego. „Spodziewamy się, że ten dwupoziomowy proces akrecji będzie napędzał dynamikę układu podwójnego podczas jego fazy akrecji masy” dodaje Alves. „O ile dobra zgodność naszych obserwacji z teorią jest bardzo obiecująca, będziemy potrzebowali dokładnego zbadania większej liczby młodych układów podwójnych, aby lepiej zrozumieć, w jaki sposób formują się gwiazdy wielokrotne.”

 

 

Źródło: ESO