To zdjęcie składa się z kilku obserwacji dokonanych należącym do ESO teleskopem VST i pokazuje satelitę Gaia jako słaby ślad złożony z punktów w dolnej połowie wypełnionego gwiazdami pola widzenia. Obserwacje te zostały uzyskane w ramach wspólnych wysiłków zmierzenia orbity satelity i polepszenia dokładności wykonywanej przez niego mapy gwiazd.

Gaia, należąca do Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA), dokonuje przeglądu nieba z orbity w pobliżu Ziemi, aby utworzyć największą i najbardziej precyzyjną trójwymiarową mapę naszej galaktyki. Rok temu misja Gaia opublikowała swój długo oczekiwany drugi zestaw danych, który obejmował pomiary o dużej precyzji – pozycje, odległości i ruchy własne — dla ponad miliarda gwiazd w Drodze Mlecznej. Katalog ten umożliwił przełomowe badania na wielu polach astronomii, dotyczące struktury, pochodzenia i ewolucji Drogi Mlecznej, generując ponad 1700 publikacji naukowych od 2013 roku.

Ten obraz, złożony z kilku obserwacji zarejestrowanych przez teleskop VLT Survey Telescope (VST) ESO, pokazuje obserwatorium kosmiczne Gaia jako słaby ślad kropek w dolnej połowie wypełnionego gwiazdami pola widzenia. Obserwacje te zostały podjęte w ramach nieustannych wspólnych wysiłków zmierzających do zmierzenia orbity Gaji i poprawy dokładności jej bezprecedensowej mapy gwiazd. Pozycja Gaia jest pokazana na tym obrazie z adnotacjami.

Aby osiągnąć dokładność potrzebną do map nieba Gai, kluczowe jest śledzenie z Ziemi pozycji satelity. Dlatego gdy Gaia skanuje niebo, zbierając dane dla swojego gwiezdnego spisu, astronomowie regularnie monitorują jej pozycję korzystając z globalnej sieci teleskopów optycznych, w tym z teleskopu VST w należącym do ESO Obserwatorium Paranal. VST to aktualnie największy teleskop do przeglądów nieba w zakresie widzialnym. Rejestruje on pozycję Gai na niebie co drugą noc przez cały rok.

“Obserwacje Gai wymagają  specjalnej procedury” wyjaśniła Monika Petr-Gotzens, która koordynuje prowadzenie obserwacji ESO dotyczących Gai od 2013 roku. „Satelita to coś, co nazywamy ruchomym obiektem, ponieważ porusza się względnie szybko na tle gwiazd – śledzenie Gai jest całkiem sporym wyzwaniem!”

„VST to idealne narzędzie do sprawdzania ruchu Gai” dodał Ferdinando Patat, kierownik Biura Programów Obserwacyjnych ESO. „Używając jednego z najlepszych naziemnych urządzeń do polepszenia wiodących obserwacji z kosmosu jest dobrym przykładem współpracy naukowej.”

„To ciekawa współpraca naziemno-kosmiczna: używanie jednego ze światowej klasy teleskopów ESO do zakotwiczenia pionierskich obserwacji ‘geodety’ miliarda gwiazd z ESA” skomentował Timo Prusti z ESA, naukowiec z projektu Gaia.

Część obserwatorium ESO Paranal, VLT Survey Telescope (VST) obserwuje doskonale czyste niebo nad pustynią Atacama w Chile. Jest to największy teleskop na świecie badający niebo w świetle widzialnym.

Obserwacje VST są wykorzystywane przez ekspertów od dynamiki lotu z ESA do śledzenia Gai i poprawiania wiedzy na temat jej orbity. Benedyktyńska kalibracja jest potrzebna do przetwarzania obserwacji, w których Gaia jest tylko świetlnym punktem wśród jasnych gwiazd, w mające znaczenie informacje orbitalne. Dane z drugiej publikacji projektu Gaia zostały wykorzystane do zidentyfikowania każdej gwiazdy w polu widzenia i pozwoliły na obliczenie pozycji satelity w zadziwiającą precyzją – do 20 milisekund łuku.

„To skomplikowany proces: używamy pomiarów gwiazd z Gai do skalibrowania pozycji samego satelity i znaczącego poprawienia wykonywanych przez niego pomiarów gwiazd” wyjaśnia Timo Prusti.

„Po starannym i długim procesie obróbki danych uzyskaliśmy obecnie dokładność potrzebną do tego, aby naziemne obserwacje Gai zostały uwzględnione jako element określania orbity” mówi Martin Altmann z Centre for Astronomy of Heidelberg University (Niemcy), kierownik kampanii Ground Based Optical Tracking (GBOT).

Informacje z GBOT zostaną wykorzystane do poprawienia naszej wiedzy o orbicie Gai nie tylko w przyszłych obserwacjach, ale także dla wszystkich danych zgromadzonych z Ziemi w poprzednich latach, prowadząc do ulepszenia przyszłych publikacji danych.

 

 

 

Źródło: eso.org